ชวนติดตามคลิปพิเศษในรายการเรื่องเงินเรื่องใหญ่ จากช่อง Money Buffalo เปิดมุมคิดการบริหารความเสี่ยงด้านพลังงาน ผ่านกรณีศึกษาธุรกิจปูนซีเมนต์ของเอสซีจี ที่ปรับตัวนำหน้าไปหลายก้าว ในวันที่ราคาน้ำมัน ค่าไฟ ค่าขนส่งและราคาสินค้าหลายอย่างเริ่มขยับขึ้นพร้อมกัน หลายคนคงเริ่มรู้สึกถึงแรงกดดันที่ค่อย ๆคืบคลานเข้ามาในชีวิตประจำวัน ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากความขัดแย้งระหว่างประเทศที่ทำให้ทั้งโลกกลับมากังวลเรื่องพลังงานอีกครั้ง เพราะพลังงานไม่ใช่แค่เรื่องของน้ำมันรถยนต์ แต่เป็น ”ต้นทุน” ที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังเกือบทุกสิ่งและเป็นหนึ่งในตัวการสำคัญของเงินเฟ้อในปัจจุบัน แต่ประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดในคลิปนี้ ชวนให้เราคิดต่อไปอีกขั้นว่า…

”พลังงานแพง ไม่น่ากลัวเท่ากับ พลังงานไม่มีใช้”

หนึ่งใน Insight สำคัญที่ถูกพูดถึงในคลิป คือมุมมองที่ว่า เมื่อพลังงาน”แพง” เรายังพอปรับตัวได้ ไม่ว่าจะใช้น้อยลงวางแผนค่าใช้จ่ายใหม่หรือมองหาทางเลือกอื่นแต่หากพลังงาน”ขาดแคลน” ผลกระทบจะรุนแรงและควบคุมได้ยากกว่ามาก เพราะโรงงานอาจต้องหยุดการผลิต ระบบขนส่งสะดุดสินค้าขาดตลาด และนำไปสู่ทั้งภาวะของแพงและความไม่แน่นอนในวงกว้าง

ตัวอย่างที่ถูกยกขึ้นมาให้เห็นภาพชัด คือ ช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางลำเลียงน้ำมันสำคัญของโลกที่มีปริมาณการขนส่งราว 20% ของการใช้ทั่วโลก ซึ่งเพียงแค่ ”ความเสี่ยง” ว่าเส้นทางนี้จะสะดุด ก็เพียงพอที่จะทำให้ตลาดพลังงานทั้งโลกผันผวนได้แล้ว นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้พลังงานไม่ใช่แค่”ต้นทุน” อีกต่อไป แต่คือ ”ความมั่นคง”

กรณีศึกษา: ธุรกิจปูนซีเมนต์ของเอสซีจี กับการสร้าง ”ทางเลือกด้านพลังงาน”

หนึ่งในบริษัทที่ปรับตัวมาอย่างยาวนานและนำหน้าหลายบริษัท ก็คือธุรกิจปูนซีเมนต์ของเอสซีจีเพราะการผลิตปูนไม่ได้ใช้พลังงานเพียงเล็กน้อยแต่ต้องใช้ความร้อนสูงมากในกระบวนการผลิตนั่นหมายความว่า หากราคาพลังงานผันผวนหรือเชื้อเพลิงขาดแคลนก็อาจส่งผลถึงขั้นทำให้การผลิตหยุดชะงักได้ ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่มากและนี่คือเหตุผลที่หลายบริษัทเริ่มมองว่า การพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลแบบเดิมๆ เพียงอย่างเดียว อาจไม่ใช่คำตอบที่ปลอดภัยอีกต่อไป เพราะในวันที่โลกเป็นปกติ มันอาจดูเป็นเรื่องที่ควบคุมได้ แต่ในวันที่เกิดสงคราม เส้นทางขนส่งพลังงานสะดุด ราคาน้ำมัน ก๊าซ และถ่านหินผันผวนพร้อมกัน ธุรกิจที่ไม่มีทางเลือกด้านพลังงานก็อาจได้รับผลกระทบต่อการผลิตได้ทันที

เอสซีจีจึงเลือกสร้าง”ทางเลือกด้านพลังงาน”ให้ตัวเองมากขึ้น ทั้งการใช้เชื้อเพลิงทดแทน(Alternative Fuel, AF) อย่าง Biomass จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเช่น แกลบ ฟางข้าว ใบอ้อย และพืชพลังงานอย่างหญ้าเนเปียร์รวมถึงRDF เชื้อเพลิงจากขยะที่ผ่านกระบวนการแล้วมาทดแทนถ่านหินบางส่วน ซึ่งปัจจุบันใช้ AF ได้สูงสุดถึง 45% และระบบการผลิตยังรองรับได้ถึง 60% พร้อมต่อยอดในอนาคต ควบคู่ไปกับพลังงานแสงอาทิตย์และการนำลมร้อนจากกระบวนการผลิตกลับมาผลิตไฟฟ้าใช้เองในโรงงาน หรือ Waste Heat Generator

มุมมองสำคัญ: พลังงานสะอาด คือ ”การบริหารความเสี่ยง” ไม่ใช่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อม

อีกหนึ่งช่วงที่น่าติดตามในคลิป คือมุมมองที่ว่าเอสซีจีไม่ได้มองพลังงานสะอาดเป็นแค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่มองเป็นเรื่องของ ”การบริหารความเสี่ยงด้านแหล่งพลังงานและต้นทุนพลังงาน” เพราะเมื่อใช้พลังงานได้หลากหลายขึ้น พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลน้อยลง และผลิตไฟฟ้าบางส่วนใช้เองได้มากขึ้น เวลาที่พลังงานโลกผันผวน ธุรกิจก็จะได้รับแรงกระแทกน้อยลงตามไปด้วยนี่แหละคือจุดสำคัญ ในยุคที่สงครามทำให้โลกของพลังงานไม่เหมือนเดิม ธุรกิจที่ได้เปรียบอาจไม่ใช่ธุรกิจที่ใหญ่ที่สุดเพียงอย่างเดียว แต่คือธุรกิจที่”ยืดหยุ่นที่สุด”

การที่ธุรกิจปูนซีเมนต์ของเอสซีจีนำ Green Process เข้ามาใช้ในกระบวนการผลิตนอกจากจะตอบโจทย์เรื่อง ESG ซึ่งเป็นแนวคิดของการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืนในปัจจุบันแล้ว ยังช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันทางธุรกิจในระดับโลกได้อีกด้วย เพราะธุรกิจที่มีทางเลือก มีระบบจัดการต้นทุน และไม่ปล่อยให้ความผันผวนของโลกภายนอกมากำหนดต้นทุนทั้งหมดของตัวเอง ย่อมได้เปรียบเสมอ

ตัวอย่างของเอสซีจีจึงไม่ได้เป็นแค่เรื่องปูนซีเมนต์แต่เป็นตัวอย่างของธุรกิจไทยที่กำลังตอบคำถามใหญ่ของยุคนี้ว่า ถ้าโลกพลังงานไม่เหมือนเดิมแล้ว ธุรกิจไทยจะปรับตัวอย่างไรให้ยังแข่งขันได้ และอยู่รอดได้ในวันที่วิกฤตมาแบบไม่ทันตั้งตัว

โลกกำลังเข้าสู่ยุคที่”พลังงาน” คือความมั่นคง และในวันที่ทุกอย่างไม่แน่นอน คนที่มีทางเลือกมากกว่า มักรับมือได้ดีกว่าเสมอ

อยากรู้ว่าธุรกิจควรบริหารความเสี่ยงด้านพลังงานอย่างไรให้มีประสิทธิภาพ และมีมุมมองเชิงลึกอะไรอีกบ้างที่น่าสนใจ ติดตามเนื้อหาเต็มได้ในคลิปhttps://youtu.be/NquAp37wqjY?si=do18TmT0n6TAyyr3